Mogłoby się wydawać, że domowe zasady ekranowe powinny zaczynać się od konkretów: ile czasu przed ekranem, od jakiego wieku telefon, od jakiego wieku media społecznościowe. Te tematy też będą, ale my cofniemy się krok wcześniej. Dziś przyjrzymy się temu, co pomaga wprowadzać zasady i rozmawiać o nich na co dzień: relacji z dzieckiem.
Dawn Menken, psychoterapeutka, o byciu rodzicem i opiekunem pisała tak: Rodzicielstwo polega na budowaniu relacji. Mimo że wydaje się to oczywiste, często o tym zapominamy. Budowanie relacji zakłada ciekawość, chęć poznania i gotowość do uczenia się. Czy potrafimy patrzeć na nasze dzieci z ciekawością i dostrzec, kim one rzeczywiście są? Czy dajemy naszym dzieciom szansę na poznanie nas? Zbyt często wydaje nam się, że trzeba je kształtować, narzucamy im więc nasze wartości i sposób widzenia świata. Faktem jest, że dzieci się od nas uczą, natomiast to, co umożliwia ich rozwój i pełny rozkwit to nasza uwaga i miłość oraz zaangażowanie w tworzenie dobrych relacji. Rodzicielstwo to także pewien proces. Oznacza to, że jest ono ciągle rozwijającym się doświadczeniem, a nie stanem docelowym.
My również tak podchodzimy do rodzicielstwa – i do zasad dotyczących ekranów. Chcemy stawiać granice w sposób, który uwzględnia perspektywę dziecka i pozwala pozostać z nim w kontakcie także wtedy, gdy się z nami nie zgadza.
najważniejsza zasada domowych zasad ekranowych brzmi: po pierwsze – relacja.
Dlaczego jest tak ważna?
-
Daje dziecku poczucie bezpieczeństwa i własnej wartości. Dziecko doświadcza, że jest ważne, widziane i słyszane. Uczy się rozumieć siebie i innych.
-
Pomaga rozmawiać o granicach. Dziecko potrzebuje nie tylko usłyszeć „tak” lub „nie”, ale też poczuć, że próbujemy zrozumieć jego perspektywę. Nie oznacza to braku protestów, ale pomaga uniknąć sprowadzania rozmów o ekranach do walki o to, kto postawi na swoim.
-
Sprzyja dzieleniu się cyfrowym światem. Im dziecko jest starsze, tym mniej wiemy o wszystkim, co robi online. Zaufanie zwiększa szansę, że opowie nam również o czymś niepokojącym, niezręcznym lub trudnym i zwróci się do nas po pomoc.
jak to powiedzieć?
Kiedy kolejna prośba o odłożenie telefonu pozostaje bez odpowiedzi, łatwo poczuć złość, zmęczenie albo bezsilność. W takich chwilach zamiast zainteresowania może pojawić się ocena, krytyka, zawstydzanie, krzyk czy lekceważenie emocji dziecka. Kontakt staje się trudniejszy również wtedy, gdy o ekranach rozmawiamy niemal wyłącznie po to, żeby kontorlować: „Ile już siedzisz?”, „Znowu ten telefon?”.
Zanim kolejny raz zapytasz o czas przed ekranem, spróbuj nawiązać kontakt i zainteresować się tym, co dziecko robi online.
-
Zaciekaw się: „Chętnie zobaczę, w co grasz. Pokażesz mi?”. Daj dziecku być przewodnikiem, nawet jeśli nie podzielasz jego zainteresowań. Jeśli teraz nie chce opowiadać, nie poddawaj się i wróć do tematu innym razem.
-
Zapytaj o to, co dla dziecka ważne: „Co najbardziej lubisz w tej grze?” albo „Co cię tak rozśmieszyło?”, “Co jest w tym dla Ciebie najfajniejszego?”.
-
Otwórz się na wspólną przygodę: zaproponuj, że zagrasz z dzieckiem albo wspólnie obejrzycie treści jego ulubionego twórcy. Pozwól mu wybrać coś, co chciałoby ci pokazać.
Jak przełączyć się z automatycznej kontroli w ciekawość?
-
Zauważ swoją reakcję. Widzisz dziecko przed ekranem – jakie myśli i uczucia się w tobie pojawiają? Irytacja, frustracja, niepokój? Czy chcesz, żeby natychmiast odłożyło telefon i zajęło się lekcjami lub obowiązkami, zrobiło to co ty chcesz?
-
Zatrzymaj się i zmień perspektywę. Czym dziecko teraz się zajmuje? Co może być dla niego ważne? Dlaczego może być mu trudno skończyć? Zapytaj i posłuchaj, zamiast zakładać, że już wiesz.
-
Połącz ciekawość z granicą. Możesz rozumieć perspektywę dziecka i jednocześnie podtrzymywać ustalenia: „Rozumiem, że zależy ci na dokończeniu gry. Zgodnie z umową za dziesięć minut kończymy. Jak możesz zaplanować zakończenie?”.